Đóng

27 / 09 2016

Mục Tiêu

1. Bảo vệ môi trường và quyền con người

Môi trường cho ta không khí để thở, đất để xây dựng nhà cửa, trồng cây, chăn nuôi; cung cấp các loại tài nguyên khoáng sản phục vụ cho sản xuất và cuộc sống hiện đại của con người. Bên cạnh đó môi trường còn là nơi chứa đựng, đồng hoá các chất thải… của con người và sinh vật. Con người sống hòa hợp với tự nhiên có mối quan hệ biện chứng thống nhất và không thể tách rời, con người không thể tồn tại nếu thiếu các điều kiện cần và đủ của giới tự nhiên và ngược lại giới tự nhiên sẽ khó được cải tạo nếu không có con người. Với chức năng và tính hữu ích như vậy, ngay từ ban đầu môi trường tự nhiên là điều kiện và cơ sở bảo đảm sự sinh tồn, phát triển của con người và các sinh vật trên trái đất.

Ở Việt Nam, một phần do hậu quả chiến tranh do Mỹ tiến hành; sau khi giải phóng đất nước, nền kinh tế bị kiệt quệ, việc phát triển kinh tế được đặt lên ưu tiên hàng đầu, nên việc bảo vệ môi trường đã có lúc bị xem nhẹ, là mục tiêu thứ yếu của các nhà lập pháp cũng như hành pháp. Nhiều địa phương vì áp lực tăng trưởng đã chấp nhận chào mời những dự án gây ô nhiễm rất lớn hoặc tiêu tốn rất nhiều năng lượng như các ngành luyện kim, xi măng, sửa chữa tàu thủy, khai khoáng… nên tình trạng hủy hoại, gây ô nhiễm môi trường đang là vấn đề nhức nhối của xã hội và không dễ để có thể giải quyết trong ngày một, ngày hai. Mới đây, Ngân hàng Thế giới vừa đưa ra những đánh giá về các hoạt động môi trường, theo đó Việt Nam chúng ta chỉ đạt 59 điểm và xếp thứ 85/163 các nước được xếp hạng. Còn theo kết quả nghiên cứu khác được công bố tại Diễn đàn Kinh tế thế giới Davos, Việt Nam nằm trong số 10 quốc gia có chất lượng không khí thấp nhất. Diện tích rừng thì đang ngày một suy giảm nhanh chóng từ 9,5 triệu ha năm 1975 (chiếm 29% diện tích tự nhiên) đến nay chỉ còn 6,5 triệu ha (tương đương 19,7%); đa dạng sinh học đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Chất thải từ các khu công nghiệp, từ hoạt động sản xuất chăn nuôi, từ các làng nghề, từ các hoạt động khai thác khoáng sản làm cho sông ngòi bị ô nhiễm nghiêm trọng. Đặc biệt, nước ta đang dần trở thành bãi rác công nghệ của thế giới với các loại rác điện tử chứa nhiều hóa chất độc hại có thể hủy hoại môi trường. Vì vậy, môi trường sống trong lành cho tất cả mọi người đang là một vấn đề cấp thiết, đó là quyền nhưng cũng chính là nghĩa vụ của chính chúng ta.

2. Bảo vệ môi trường, đảm bảo quyền con người là mục tiêu phát triển bền vững

Mặc dù Việt Nam đã ban hành Luật bảo vệ môi trường năm 1993 và 2005. Nhưng thực sự chưa phát huy được tác dụng như mong muốn. Qua tổng kết 8 năm thi hành Luật Bảo vệ môi trường năm 2005, Chính phủ đánh giá chúng ta đã đạt được những kết quả quan trọng. Tuy nhiên, còn nổi lên một số tồn tại, bất cập như: Một số quy định chưa phù hợp, chưa sát thực tế, thiếu cụ thể dẫn đến chậm đi vào cuộc sống, không theo kịp yêu cầu phát triển của thực tiễn và hội nhập quốc tế; còn những chồng chéo và khoảng trống trong các quy định của pháp luật. Cơ chế, chính sách bảo vệ môi trường chậm đổi mới, chưa đồng bộ với thể chế kinh tế thị trường. Các loại thuế, phí về môi trường chưa phát huy được vai trò công cụ kinh tế điều tiết vĩ mô, hạn chế các hoạt động gây ô nhiễm, suy thoái môi trường, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội theo hướng tăng trưởng xanh. Chưa tạo ra hành lang pháp lý và môi trường thuận lợi để khuyến khích phát triển ngành công nghiệp, dịch vụ môi trường và sản phẩm thân thiện với môi trường. Quản lý nhà nước về quản lý môi trường chưa phù hợp, giao cho nhiều Bộ, ngành cùng tham gia thực hiện trong khi chưa xác định được nguyên tắc tổ chức bộ máy thống nhất để giải quyết các vấn đề có tính liên vùng, liên ngành.Các quy định của pháp luật mới chỉ chú trọng trách nhiệm từ phía Nhà nước, thiếu cơ chế phù hợp để phát huy hiệu quả sự tham gia của toàn xã hội, từng doanh nghiệp và người dân đối với công tác bảo vệ môi trường. Bộ máy quản lý nhà nước về môi trường chưa tương xứng với chức năng, nhiệm vụ được giao, chưa giải quyết hiệu quả các vấn đề liên ngành, liên vùng, xuyên quốc gia. Đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường chưa theo kịp được các yêu cầu mới đặt ra, nhất là ở địa phương, cơ sở.

3. Mọi người có quyền được sống trong môi trường trong lành

Xác định BVMT là trách nhiệm và nghĩa vụ của mọi tổ chức, cá nhân, quy định như vậy còn chung chung; cần bổ sung một điều khoản riêng, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tham gia giám sát hoạt động BVMT của các tổ chức và doanh nghiệp. Vấn đề ứng phó biến đổi khí hậu cần quy định thành chương, mục riêng trong Dự thảo luật và nêu rõ trách nhiệm của từng cá nhân, đơn vị. Hiện nay vấn đề biến đổi khí hậu là chủ đề nóng tại các diễn đàn trong nước và thế giới, cần phải đưa vào Luật BVMT và tách thành một chương riêng, không nên đưa rải rác trong các chương, điều trong Dự thảo luật, việc này phải được lồng ghép trong các chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của từng địa phương.

Về vấn đề ô nhiễm môi trường: Thực trạng ô nhiễm môi trường ở nước ta đang ở mức báo động, vi phạm pháp luật về BVMT diễn biến phức tạp, gây hậu quả nghiêm trọng. Nguyên nhân của tình trạng này do chế tài xử phạt còn chung chung, mức xử phạt vi phạm hành chính còn thấp, chưa đủ sức răn đe. Do vậy, cần bổ sung chế tài xử phạt vi phạm pháp luật về BVMT cụ thể hơn. Việc bảo vệ các thành phần môi trường cần được quy định rõ và đầy đủ từ các nguồn nước, môi trường đất, môi trường không khí cũng như vấn đề BVMT biển và hải đảo… BVMT trong sinh hoạt ở khu dân cư tập trung, khu đô thị và trong từng hộ gia đình.

 

Giới thiệu Liên quan